Article


Article Code : 139409021429365000013

Article Title : بیداری اسلامی و تحول سیاست آمریکا در قبال ایران

Journal Number : 18 Summer 2014

Visited : 420

Files : 246 KB


List of Authors

  Full Name Email Grade Degree Corresponding Author
1 Mohammad Jamshidi mjamshidi@ut.ac.ir Assistant Professor PhD

Abstract

سیاست آمریکا در قبال ایران در دوره اوباما از خصلت ژئوپلیتیک برخوردار بوده است و در واقع، مناسبات دوجانبه بین تهران و واشنگتن تابعی از این رقابت ژئوپلیتیک می‌باشد. وقوع بیداری اسلامی در خاورمیانه و شمال آفریقا تاثیر بسیار عمیقی بر ژئوپلیتیک منطقه و در نتیجه ماهیت و دامنه رقابت راهبردی بین ایران و آمریکا گذاشت. مهمترین ویژگی این پدیده جدید این بود كه مردم به بازيگران اصلي و فعال صحنه سياست تبديل شدند. بدين ترتيب ژئوپلیتيك منطقه توسط عاملي تغيير پيدا كرد كه قبلا نبود. در واقع، بيداري اسلامي موجب بروز جابجايي در موازنه قدرت در سطح سياست داخلي كشورهاي منطقه شده است و از سوی دیگر، باعث شده مخاطبين ديرينه گفتماني جمهوري اسلامي ايران، يعني مردم، به قدرت برسند و آمريكا، مخاطبين خود، يعني حكام مستبد منطقه، را از دست بدهد. به عبارت دیگر امواج اولیه بیداری اسلامی باعث شد که جمهوری اسلامی در موضع قدرت و آمریکا در موضع ضعف و انفعال قرار بگیرد. بدین ترتیب، آمریکا در بستر تحولات انقلابی منطقه، جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یکی از مهمترین رقبای خود مشاهده کرد و این امر، تاثیر مستقیمی بر سیاست آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران نیز داشت. حتی واشنگتن تشدید تمرکز بر ایران را به عنوان یکی از تاکتیک‌های مدیریت و انحراف بیداری اسلامی مورد توجه قرار می‌داد. این مقاله به دنبال پاسخ به این سوال است که بیداری اسلامی چه تاثیری بر سیاست آمریکا در قبال ایران گذاشت. فرضیه این نوشتار نیز این است که ناکامی آمریکا در پیش‌بینی و مدیریت بیداری اسلامی در خاورمیانه و شمال آفریقا باعث تشدید سیاست‌های تهاجمی واشنگتن بر ضد تهران با هدف جلوگیری از بهره‌برداری جمهوری اسلامی از ظرفیت‌های نوظهور منطقه‌ای و ناکارآمد نشان دادن الگوی انقلاب اسلامی برای منطقه شد. این رویکرد راهبردی در قالب سیاست تشدید تحریم‌ها علیه ایران تجلی پیدا نمود.